Twee vergaderzalen, twee teams, twee heel verschillende brainstormresultaten. Het meubilair was identiek, de koffie ook. Het enige verschil was de hoogte van het plafond in elke ruimte, en dat detail heeft meer invloed op de kwaliteit van de ideeën die eruit voortkomen dan men zou denken.
Een team dat tijdens een strategische vergadering in cirkels ronddraait, heeft niet altijd een probleem met de werkwijze of de agenda. Soms is er sprake van een ruimteprobleem. Daarom verdient deze factor het om serieus te worden genomen bij elk kantoorinrichtingsproject.
Wat uit onderzoek blijkt over plafondhoogte en het denkvermogen
Onderzoekster Joan Meyers-Levy van de Universiteit van Minnesota heeft onderzocht hoe de waargenomen hoogte van een plafond de manier van denken beïnvloedt. Onder een hoog plafond richt het brein zich op abstract denken, het overzicht en het vrij associëren van ideeën. Onder een laag plafond richten ze zich van nature op nauwkeurigheid, details en de directe taak.
Het gaat hier niet om comfort of esthetiek. Het is een meetbare cognitieve verschuiving, die plaatsvindt zonder dat de persoon zich daarvan bewust is. De kleur of het licht in een ruimte wordt vaak verklaard aan de hand van het effect ervan op de stemming; zie hiervoor ons artikel over hoe u kleur in uw ruimtes kunt toepassen. De plafondhoogte werkt op een ander niveau: ze verandert niet de stemming, maar wel het soort mentale inspanning dat de ruimte bevordert.
De meest voorkomende fout: alle spaties op dezelfde manier behandelen
Veel bedrijven richten hun kantoren zo in alsof één enkele indeling voor alle doeleinden geschikt zou moeten zijn. Dezelfde ruimte wordt gebruikt voor de brainstormsessie op maandag en voor de presentatie van de cijfers op donderdag. In dezelfde open ruimte vinden zowel strategische besprekingen als administratieve werkzaamheden plaats.
De gangbare opvatting is dat een hoog plafond simpelweg ‘moderner’ of ‘prestigieuzer’ is, zonder dat dit iets te maken heeft met het daadwerkelijke gebruik van de ruimte. In de praktijk heeft een grote, slecht benutte ruimte niet meer nut dan een standaardruimte, en een laag plafond dat niet goed wordt benut, kan juist een belemmering vormen voor een team dat vrij moet kunnen denken. De vraag is niet ‘hoog of laag’, maar ‘welke ruimte voor welke taak’.
Het is precies dit soort afwegingen waarmee een stedenbouwkundig bureau rekening houdt voordat het een ruimtelijk plan ontwerpt, lang voordat er sprake is van meubilair.
Hoe kunt u dit effect in uw interieurontwerp benutten?
Gebruik de hoge volumes alleen voor momenten van collectieve bezinning. Een brainstormruimte, een co-designruimte of een ontvangstruimte voor klanten komt beter tot zijn recht als er ruimte is om te ademen, met een vrij plafond en weinig visuele obstakels.
Creëer lage zones voor precisiewerk. Boekhouding, gegevensinvoer, dossiers nakijken: deze taken kunnen het beste worden uitgevoerd in een kleine, bijna coconachtige ruimte.
Speel met de inrichting om een verandering in de waargenomen ruimtelijkheid te simuleren. Halfhoge scheidingswanden, open rekken, laaghangende verlichtingsarmaturen: dit alles beïnvloedt de perceptie van hoogte zonder ingrepen in de bouwconstructie.
Gebruik licht om het gewenste effect te versterken. Indirecte en diffuse verlichting versterkt het gevoel van ruimtelijkheid, terwijl meer gerichte verlichting de aandacht verscherpt.
Schakel al in de ontwerpfase een interieurarchitect in, niet alleen voor de keuze van het meubilair. De indeling van de ruimtes moet vóór de meubels worden bedacht, niet erna.
Wat Wooh verandert in een inrichtingsproject
Bij Wooh gaat het team van interieurarchitecten bij het ontwerpen van een ruimte nooit uit van het meubilair. Het uitgangspunt is het gebruik: wie werkt waar, waaraan en met welke cognitieve behoefte op een bepaald moment. De waargenomen hoogte van een ruimte, de looproutes, het natuurlijke licht en de keuze voor meubilair van Vitra, Narbutas, Thonet, Fantoni of Muuto worden vervolgens op elkaar afgestemd om dit gebruik te ondersteunen.
Deze aanpak komt terug in verschillende projecten van Wooh, waarbij ruimtes voor samenwerking en ruimtes voor concentratie zijn ontworpen als twee afzonderlijke behoeften, en niet als één enkele ruimte die moet worden ingevuld. In de showroom in Nivelles kun je trouwens concreet het verschil tussen deze ruimtes ervaren voordat je aan een project begint.
Veelgestelde vragen
Wat is de ideale plafondhoogte voor een kantoor?
Er bestaat geen universele hoogte. De norm voor een open ruimte ligt doorgaans rond minimaal 2,5 meter, maar wat ideaal is, hangt vooral af van het beoogde gebruik van elke zone, en niet van één regel die overal wordt toegepast.
Is het mogelijk om in een ruimte met een laag plafond een gevoel van hoogte te creëren?
Ja, gedeeltelijk. Indirecte verlichting, lichte kleuren aan het plafond en lage meubels zorgen ervoor dat het gevoel van benauwdheid wordt beperkt. Dit effect is geen vervanging voor echte ruimte, maar het verzacht het gevoel wel aanzienlijk.
Moeten alle vergaderzalen een hoog plafond hebben?
Nee. Een functionele vergaderruimte, waar het draait om cijfers of snelle beslissingen, werkt prima in een kleinere ruimte. Het hoge plafond is vooral geschikt voor momenten van vrije reflectie.
Hoe bepaalt een interieurarchitect het gebruik van een ruimte?
Door eerst het daadwerkelijke gebruik te observeren voordat er een plan wordt getekend: wie gebruikt de ruimte, hoe vaak en voor wat voor soort taken. Deze analyse vormt vervolgens de leidraad voor de keuze van de ruimtes, het meubilair en de verlichting.
Vraagt u zich af of uw ruimtes wel zijn afgestemd op wat uw teams er daadwerkelijk doen?
Het team van het ontwerpbureau Wooh kan samen met u de stand van zaken bespreken, geheel vrijblijvend, in de showroom in Nivelles of bij u ter plaatse.
Bronnen:
Ceiling Height Can Affect How A Person Thinks, Feels And Acts (ScienceDaily)
The Influence of Ceiling Height (Journal of Consumer Research, Oxford Academic)
